P.W. ŚWIĘTEGO GABRIELA ARCHANIOŁA
Parafia Garnizonowa Zegrze p.w. Św. Gabriela Archanioła została erygowana 21 stycznia 1993 r. przez Biskupa Polowego WP Sławoja Leszka Głódzia.
Adres:
ul. płk. Drewnowskiego 1a, 05-131 Zegrze
tel. 22 6 883 032
fax. 22 6 883 488,
Proboszcz: ks.ppłk Waldemar RAWIŃSKI
Niedziela: 9.00; 11.00; 19:00
Dni powszednie: 18.00
Nabożeństwa w Wielkim Poście:
Droga Krzyżowa - piątek godz. 18.00
Gorzkie Żale - niedziela po mszy św. o godz. 9.00
Spowiedź :
15 min. przed mszą św.
I piątki miesiąca - godz. 17.30
Kancelaria parafialna czynna po mszy św.
Kościół garnizonowy p.w. Matki Boskiej Fatimskiej
|
XII Wiek - Czas powstania osady i drewnianej kaplicy, przy której utworzono parafię pw. św. Małgorzaty. 1367 r. - Pierwsza wzmianka pisana o Zegrzu. 1580 r. - Zbudowano nowy częściowo murowany kościół z pięcioma ołtarzami staraniem ks. proboszcza Mikołaja Kiełpińskiego. 1756 r. - Część drewnianą kościoła rozebrano i przeniesiono na cmentarz w Zegrzu jako kaplicę pogrzebową. 1758 r. - Powstał nowy kościół pw. św. Antoniego Padewskiego i św. Barbary oraz św. Rocha fundacji Antoniego i Barbary Krasińskich. EPIZOD CIERKIEWNY KOŚCIOŁA KATOLICKIEGO W ZEGRZU 1895-1915 1895 r. - Rząd carski odkupił od Radziwiłłów kościół katolicki i po przeróbkach zamienił go na cerkiew garnizonową. Otrzymane pieniądze zostały przeznaczone na budowę kościoła w Woli Kiełpińskiej. Sprzęt liturgiczny, księgi metrykalne, epitafia i wyposażenie z kościoła z Zegrza przeniesiono do kościoła w Woli Kiełpińskiej. 1914 r. - Świątynia zostaje bardzo poważnie uszkodzona w czasie działań wojennych. 1915 r. - W sierpniu wojsko carskie po kapitulacji z Niemcami opuszcza tereny Zegrza. Na mocy podpisanej umowy Zegrze i jego okolice do końca I wojny światowej pozostają w niemieckiej strefie okupacyjnej. CZAS DRUGIEJ RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 1910-1939 1918 r. - Uszkodzoną cerkiew przejmuje Wojsko Polskie. Rozpoczęła się stopniowa odbudowa świątyni, jak również powrót wyglądu z cerkwi manifestującej rosyjskość do wyglądu świątyni katolickiej. Na ten cel zebrano I 7 tys. złotych. 1928 r. - Utworzenie przez Biskupa Polowego WP gen. dyw. Stanisława Galla parafii wojskowej w Zegrzu pw. Matki Boskiej Częstochowskiej. 1932 r. - Zakończono przebudowę do pierwotnego wyglądu kościoła sprzed I 895 r. Byl to jeden z najpiękniejszych kościołów garnizonowych w okresie międzywojennym. CZAS DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ 1939-1945 1939 r. - Po wkroczeniu okupanta hitlerowskiego do Zegrza kościół był nieczynny w stanie nienaruszonym. 1942 r. - Odbyły się 3 Msze Św. dla żołnierzy niemieckich. 1944 r. - We wrześniu podczas walk nad Narwią pociski artyleryjskie uszkodziły dach kościoła. Pozostałe części budynku i wyposażenia pozostało nienaruszone. Po wkroczeniu wojsk radzieckich rozpoczęła się dewastacja kościoła. Żołnierze radzieccy strzelali do figur, obrazów, stacji drogi krzyżowej i innego wyposażenia. Otoczenie kościoła i pozostałe części kościoła pozostały dobrze zachowane. Plebania pozostała nienaruszona. CZAS POWOJENNY 1945-1997 1945-87 r. - Nie pozwalano odbudować świątyni, lecz cały czas ją dewastowano. "W pomieszczeniu chóralnym hodowano kury i gołębie. W kostnicy i piwnicach kościelnych przechowywano płody rolne, hodowano króliki i pieczarki. Kościół systematycznie rozkradano z cegły przeznaczając ją do budowy kurników, domków na działkach, garaży... " W maju i lipcu dwukrotnie używając ładunków wybuchowych wysadzono w powietrze dobrze zachowane mury kościoła. "Mury były do wysokości więźby zdrowe i mocne. W większości były wspaniałe tynki, wszystkie okna miały ramy okienne, zachowany był chór z całą balustradą, kamienny ołtarz ze stopniami, lastrykowa posadzka, na ścianach malowidła. Pod ołtarzem piwnice, w której były piece ogrzewające kościół. Nad ołtarzem zachowany strop ". "Z cegły z kościoła zbudowano, miedzy innymi drogę prowadzącą za mostem na osiedle grobelkę ". CZASY NAJNOWSZE 1993 r. - 2 1 stycznia Biskup Polowy gen.dyw. Sławoj Leszek Głodź eryguje parafię wojskową pw. św. Gabriela Archanioła w Zegrzu. Proboszczem parafii jest ks. kpt. Jan Maliszewski. 1993 r. - 25 marca następuje otwarcie i poświęcenie tymczasowej Kaplicy Garnizonowej na terenie WSOWŁ (w dawnej sali tradycji w pomieszczeniu Klubu Garnizonowego). Kaplica ta funkcjonuje do roku 2000. 1996 r.. - 15-16 września, w czasie nawiedzenia figury Matki Boskiej Fatimskiej w Zegrzu, Biskup Polowy Sławoj Leszek Głodź podejmuje decyzję o budowie kościoła. Nowym proboszczem zostaje ks. mjr Krzysztof Majsterek. 1996 r. - 5 października w Watykanie Ojciec Święty Jan Paweł II poświęcił kamień węgielny pod budowę świątyni w Zegrzu. 1997 r. - 15 czerwca Biskup Polowy gen. dyw. Sławoj Leszek Głodź mianuje ks. kpt. Zenona Surmę - nowym proboszczem w Zegrzu. 1998 r. - I 3 października rozpoczęcie prac przygotowawczych do budowy nowego kościoła. Powstaje społeczny komitet budowy kościoła z ks. mjr. Zenonem Surmą - proboszczem, gen. bryg. Wojciechem Wojciechowskim, płk. Jerzym Glasgallem i pik. Witoldem Leszczyńskim, na czele którego staje prezes mgr inż. Eugeniusz Gaca. 1999 r. - 3 czerwca w Uroczystość Bożego Ciała nastąpiło wmurowanie kamienia węgielnego i aktu erekcyjnego pod budowę kościoła 1999 r. - 24 grudnia pierwsza "Pasterka", której przewodniczy Biskup Polowy gen.dyw. Sławoj Leszek Głodź. 2000 r. - 10-13 maja nawiedzenie Obrazu matki Boskiej Hetmanki Żołnierza Polskiego i misje święte w nowym kościele. Od tego momentu nabożeństwa z kaplicy z terenu Centrum zostały przeniesione do budującego się kościoła. W grudniu ukończono stan surowy wraz z elewacją zewnętrzną i wewnętrzną kościoła. W 90% kościół został zbudowany dzięki sponsorom. W następnych latach wybudowano kotłownię ogrzewającą kościół, umieszczono w prezbiterium ołtarz i ambonkę marmurową odkupioną z archikatedry w Białymstoku, wykonano posadzkę marmurową oraz ławki dębowe i witraże w oknach. 2007 r. - 29 maja Konsekracja Kościoła, której dokonali Biskup Polowy WP gen.dyw. dr Tadeusz Płoski i Biskup Warszawsko-Praski gen.dyw. dr Sławoj Leszek Głodź. Udział wzięli wszyscy kapelani Wojska Polskiego na czele z ks. kan. płk. Zenonem Surmą - proboszczem parafii wojskowej w Zegrzu. Konsekrację poprzedziły misje święte i nawiedzenie Obrazu Jezusa Miłosiernego. 2009 r. - I 3 maja Biskup Polowy Wojska Polskiego gen.dyw. prof.dr hab. Tadeusz Płoski ustanowił Kościół Garnizonowy w Zegrzu świątynią wszystkich łącznościowców i informatyków mundurowych. |
Kościół garnizonowy w Zegrzu ma bogatą historię. W obecnym miejscu, przy ulicy płk prof. inż. Kazimierza Drewnowskiego stało kolejno kilka świątyń. Jedne ulegały zniszczeniu wskutek starości, inne ucierpiały na skutek działań wojennych, a ruiny jednej zburzono w czasie pokoju.
Pierwsze wzmianki na temat drewnianego kościoła pod wezwaniem św. Małgorzaty w Zegrzu sięgają XII wieku. W zapiskach z 1367 roku wymieniany jest Bolesław, pleban kościoła parafialnego w Zegrzu, który pobierał dziesięciny z wsi Mokotów, Młociny, Wawrzyszew i Wola stanowiących dzisiaj dzielnice Warszawy. Dwa wieki później w roku 1580, dzięki staraniom proboszcza Zegrza Mikołaja Kępińskiego, zbudowano nowy, w połowie murowany kościół, który około roku 1756 został częściowo rozebrany. Całkowicie murowaną świątynię p.w. św. Antoniego i Barbary konsekrowano w roku 1758. Fundatorem był Antoni Krasiński - kasztelan zakroczymski. Od chwili powstania parafia Zegrze należała niezmiennie do diecezji płockiej.
Po trzecim rozbiorze Polski w 1795 roku Zegrze znalazło się w zaborze pruskim, a po wojnach napoleońskich i Kongresie Wiedeńskim w 1815 roku - w zaborze rosyjskim. Osiemdziesiąt lat później w związku z prowadzoną przez władze carskie budową twierdzy w Zegrzu Rosjanie odkupili w 1895 roku kościół katolicki i przebudowali go na cerkiew garnizonową. Siedzibę parafii Zegrze przeniesiono do Woli Kiełpińskiej, gdzie w nowo wybudowanym kościele umieszczono trumny z podziemi kościoła zegrzyńskiego oraz większość wystroju wewnętrznego, w tym epitafia.
Projekt przebudowy kościoła na cerkiew wykonał rosyjski inżynier wojskowy płk Rakint. Odwołał się on do architektury noworuskiej, zwłaszcza do tradycji moskiewsko - jarosławskiej. Złocona, "cebulasta" kopuła i wieża górowały nad Zegrzem. Według opinii polskich historyków sztuki świątynia nie była udana, wręcz twierdzono, że jej "pseudorosyjska ornamentacja była pośledniego gatunku". Cerkiew uroczyście poświęcił w 1899 roku prawosławny arcybiskup warszawsko - chełmski Hieronim. Była ona miejscem wszystkich uroczystości 1. i 2. zegrzyńskiego fortecznego pułku piechoty. W cerkwi mieściło się około
500 żołnierzy. W 1912 roku przy cerkwi utworzono jednoklasową szkołę parafialną dla dzieci z okolic, której założycielką była Nadieżda Władimirowna Brusiłowa (żona znanego generała Aleksieja Aleksiejewicza Brusiłowa, wówczas zastępcy dowódcy Warszawskiego Okręgu Wojskowego, a w czasie pierwszej wojny światowej autora słynnej ofensywy wojsk rosyjskich na Wołyniu i Podolu w czerwcu 1916 roku i głównodowodzącego Rosyjskiej Armii Republikańskiej w 1917 roku, a po rewolucji - konsultanta wojskowego i inspektora kawalerii w Armii Czerwonej).
W czasie działań wojennych pierwszej wojny światowej cerkiew uległa poważnym uszkodzeniom. Po odzyskaniu niepodległości została przekazana Wojsku Polskiemu i odbudowana jako kościół garnizonowy. Powstała wówczas w Zegrzu parafia wojskowa podporządkowana Ordynariatowi Polowemu WP. Siedziba "cywilnej" parafii Zegrze diecezji płockiej pozostała w Woli Kiełpińskiej. Kościół garnizonowy poświęcono 21 stycznia 1919 roku, a pierwszym proboszczem parafii wojskowej został ksiądz Szymon Żółtkowski.
W celu nadania świątyni katolickiego charakteru przebudowano ją wg projektu Edgara Norwerth'a (twórcy między innymi gmachów AWF i wież kościoła św. Stanisława Kostki w Warszawie). Kopule nadano łagodniejsze, renesansowe kształty. Dobudowano przedsionek dodając przed wejściem do kościoła dwie kolumny (historia jednej z nich zasługuje na uwagę). Przemalowano wnętrze zastępując ornamentykę prawosławną symbolami katolickimi. Kościół otrzymał nowoczesny system ogrzewania; w piwnicy znajdował się piec, skąd poprzez kanały wentylacyjne ciepłe powietrze było kierowane do wnętrza. Przebudowę zakończono w 1932 roku.
Formalne utworzenie przez Biskupa Polowego WP między innymi Parafii Wojskowej w Zegrzu, zostało ogłoszone rozkazem Ministra Spraw Wojskowych Dz. Roz. 1928 nr 4, poz. 36. Parafia MB Częstochowskiej z siedzibą w Zegrzu obejmująca powiaty: pułtuski, makowski, przasnyski, z powiatu radzymińskiego Beniaminów oraz część powiatu warszawskiego (garnizon Jabłonna).
Podczas okupacji hitlerowskiej kościół nie był czynny, chociaż nie został w 1939 roku uszkodzony. We wrześniu 1944 roku, w czasie walk nad Narwią, pociski artyleryjskie zniszczyły dach i wieżę budynku. Prawie nienaruszone wnętrza zdewastowali po zajęciu Zegrza żołnierze radzieccy.
W okresie powojennym kościół wpisano do rejestru zabytków, jednak ówczesne władze nie były zainteresowane jego odbudową. Począwszy od lat 60-tych był dewastowany: wywożono z niego cegłę, przechowywano w nim płody rolne, a nawet hodowano pieczarki i gołębie. Jego wnętrza i piwnice stały się miejscem zabaw dzieci, mimo zakazów ze względu na możliwość poturbowania spadającymi cegłami, fragmentami wyposażenia i tynku.
W 1987 roku podjęto decyzję o rozebraniu świątyni i jej mury wysadzono w powietrze. Po jednej z najpiękniejszych świątyń wojskowych II Rzeczypospolitej Polskiej pozostała jedynie jedna betonowa kolumna z dwu ozdabiających wejście do kościoła. Jeszcze przez kilka lat jak symbol stała na ruinach świątyni, by znaleźć później miejsce w nowo zbudowanym kościele.
Po zmianie ustrojowej w 1989 roku zaistniała korzystniejsza sytuacja dla rozwoju życia duchowego w Zegrzu, w tym dla odbudowy kościoła. Ksiądz biskup pomocniczy płocki Roman Marcinkowski dokonał 25 maja 1992 roku poświęcenia żelaznego krzyża na placu przykościelnym w intencji odbudowy świątyni. Kilka miesięcy później 21 stycznia 1993 roku miało miejsce erygowanie parafii wojskowej p.w. św. Archanioła Gabriela w Zegrzu, a 25 marca ks. biskup polowy Wojska Polskiego gen. dyw. dr Sławoj Leszek Głódź poświęcił tymczasową kaplicę mieszczącą się w budynku Klubu Garnizonowego. W uroczystości wzięli udział, miedzy innymi, szef Wojsk Łączności MON gen. bryg. Henryk Andracki i komendant - rektor Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Łączności gen. bryg. Witold Cieślewski. Pierwszym kapelanem w Zegrzu został mianowany ks. kpt. Jan Maliszewski. Po czterech latach w październiku 1996 roku zastąpił go ks. kpt. Krzysztof Majsterek, ale jeszcze wcześniej podczas nawiedzenia figury Matki Boskiej Fatimskiej w Zegrzu w dniach 15 - 16 września 1996 roku ks. biskup polowy Sławoj Leszek Głódź podkreślił konieczność odbudowy świątyni i wyraził pragnienie, aby na pamiątkę nawiedzenia Ordynariatu Polowego przez figurę Matki Boskiej Fatimskiej odbudowany kościół garnizonowy nosił Jej wezwanie.
5 października 1996 roku Ojciec Święty Jan Paweł II poświęcił w Watykanie kamień węgielny pod budowę zegrzyńskiej świątyni.
15 czerwca 1997 roku proboszczem parafii wojskowej w Zegrzu i kapelanem Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Łączności został ksiądz kpt. mgr Zenon Surma z zakonu Klaretynów.
Z inicjatywy księdza biskupa polowego, przy czynnym wsparciu Zarządu Łączności i Informatyki Sztabu Generalnego Wojska Polskiego oraz Komendy Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu, a także przy zaangażowaniu licznych firm telekomunikacyjnych, we wrześniu 1998 roku podjęto decyzję o budowie na ruinach zburzonej świątyni w Zegrzu nowego kościoła garnizonowego pod wezwaniem Matki Boskiej Fatimskiej.
Początkowe plany odtworzenia świątyni w przedwojennym kształcie zarzucono ze względu na zły stan fundamentów naruszonych wybuchami podczas burzenia kościoła oraz przewidywane koszty odbudowy, które znacznie przewyższyłyby nakłady na budowę nowego kościoła. Ostatecznie powstał nowoczesny, jasny i przestronny kościół mogący pomieścić 600 osób w tym 300 miejsc siedzących. Jego usytuowanie jest odmienne w stosunku do przedwojennego, gdyż wejście do świątyni znajduje się od strony zachodniej, a nie jak przed wojną - od północy.
Szybka budowa nowego kościoła stała się możliwa dzięki intensywnym działaniom Społecznego Komitetu Odbudowy Kościoła Garnizonowego w Zegrzu, ofiarności i przychylności władz wojskowych, kościelnych, mieszkańców, przyjaciół Zegrza oraz żołnierzy. Nie byłaby możliwa bez energicznej i pełnej poświęcenia pracy ks. kapelana płk. mgr. Zenona Surmy. Pasterka Bożego Narodzenia 1999 roku odbyła się jużna fundamentach nowej świątyni.
Kościół garnizonowy p.w. Matki Boskiej Fatimskiej w Zegrzu jest obecnie świątynią wszystkich żołnierzy i pracowników Wojsk Łączności i Informatyki Wojska Polskiego wielu pokoleń. Kościół jest nadal wyposażany i upiększany. Ułożono w nim posadzkę i ustawiono część ławek. 9 września bieżącego roku odbyło się poświęcenie zainstalowanych dotychczas witraży przez ks. biskupa polowego WP gen. dyw. dr. Tadeusza Płoskiego. Fundatorem jednego z witraży jest były szef Zarządu Łączności i Informatyki Sztabu Generalnego WP gen. bryg. w st. spocz. dr inż. Wojciech Wojciechowski, drugiego komendant Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki płk dypl. Jerzy Stwora wspólnie z absolwentem Szkoły Oficerskiej w Zegrzu płk. rez. Jerzym Glasgallem, następnego solidarnie: Wojskowe Zakłady Łączności Nr 1 w Zegrzu, Wojskowy Instytut Łączności w Zegrzu i Wojskowe Zakłady Łączności Nr 2 w Czernicy, a jeszcze innego ksiądz kapelan płk mgr Zenon Surma. Witraż przy wejściu głównym do kościoła ufundował gen. bryg. Edmund Smakulski oraz gen. bryg. Włodzimierz Nowak.
Opracowano na podstawie:
Z. Miarzyński, M. Jakubczak, "Kościół garnizonowy p.w. Matki Boskiej Fatimskiej w Zegrzu - świątynią łącznościowców i informatyków WP wszystkich pokoleń", Komunikat nr 17 Światowego Związku Polskich Żołnierzy Łączności, Zegrze 2006 r.
Biskup Polowy WP gen. dyw. Tadeusz Płoski i Abp Sławoj Leszek Głódź, Biskup Warszawsko-Praski konsekrowali 29 maja kościół garnizonowy pw. Matki Bożej Fatimskiej w Zegrzu k. Warszawy. Świątynię wzniesiono w miejscu, gdzie stał dawny kościół garnizonowy, który w 1987 r. ówczesne władze wojskowe wysadziły w powietrze. Gruzy wysadzonej świątyni wykorzystano do budowy drogi prowadzącej do dawnej Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Łączności, która mieściła się w Zegrzu. Abp Sławoj Leszek Głódź, który przewodniczył Mszy św. powiedział, że dzisiejsza konsekracja jest cudem i zmartwychwstaniem tej świątyni wojskowej.
Na początku Mszy św., ks. płk Zenon Surma CMF, proboszcz parafii wojskowej i Ojciec Duchowny Ordynariatu Polowego WP powitał zgromadzonych gości: abp. Głódzia - "wielkiego orędownika dzieła budowy kościoła garnizonowego w Zegrzu", Biskupa Polowego WP oraz księży kapelanów. Słowa powitania skierował także do wszystkich darczyńców świątyni wojskowej, na czele z Komitetem Budowy Świątyni panem Eugeniuszem Gacą, gen. bryg. Wojciechem Wojciechowskim, płk. Witoldem Leszczyńskim, Jerzym Glasgallem, Andrzejem Połowniakiem oraz Komendantów Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki: płk. Jerzego Ceglarka i płk. Jerzego Stworę.
Na początku Mszy św. ks. Marian Zaręba, pochodzący z parafii wojskowej w Zegrzu odczytał błogosławieństwo Ojca Świętego Benedykta XVI nadesłane z okazji konsekracji kościoła garnizonowego.
Eugeniusz Gaca, przewodniczący Społecznego Komitetu Budowy Kościoła powiedział, że podczas wznoszenia kościoła były chwile trudne. "Nie byłoby tej świątyni, gdyby nie żarliwa modlitwa ks. proboszcza". Wyznał, że miał przyjemność pracować z zespołem ludzi, którzy bez reszty poświęcili się temu dziełu. Przypomniał słowa bpa Głódzia, który powiedział, że cuda zdarzają się tam, gdzie coś, co jest niemożliwe staje się faktem. - Słowa te przyświecały nam przez cały czas budowy, dodał. Podziękował całemu zespołowi ludzi, którzy zaangażowani byli w budowę kościoła w Zegrzu.
W kazaniu abp Głódź przypomniał, że na początku lat 90. kiedy rozpoczął posługę Biskupa Polowego WP w wielu polskich garnizonach rodziły się kościoły garnizonowe - w wymiarze materialnym i duchowym. - Dzień dzisiejszy jest naszym Wieczernikiem - tu w Zegrzu rodzi się Kościół, tu jesteśmy wezwani, by jak Apostołowie głosić całemu światu Chrystusa Zmartwychwstałego. - Przez akt konsekracji ta świątynia po wieczne czasy poświęcona jest Bogu, powiedział. - Nie po to, by "rozdrapywać rany", ale by uświadomić dramat tego miejsca i chwały Boga, która się tu objawiła, chcę przypomnieć, że przedwojenny kościół garnizonowy w Zegrzu został wysadzony rękami żołnierzy, powiedział abp. Głódź. Przypomniał, że w 1991 r. przyszedł do niego kapitan, ukląkł przed nim i wyznał: "To ja podkładałem lonty pod kościół w Zegrzu; mam wyrzuty sumienia, nie mogę spać po nocach". - Te wyrzuty sumienia mają także ci, którzy wydali decyzję o wysadzeniu tej świątyni garnizonowej w Zegrzu. Kaznodzieja przypomniał, że również w Modlinie wysadzono kościół garnizonowy. "Trzeba było wielkiej determinacji, by wybudować ten kościół" - powiedział Biskup Warszawsko-Praski. Podziękował ks. płk. Surmie i Komitetowi za trud budowy.
Wskazując na zabytkową kolumnę, która pozostała z dawnego kościoła, a która znajduje się obecnie wewnątrz świątyni, powiedział, że jest ona świadkiem dramatu, ale także świadkiem wielu pokoleń żołnierzy, którzy tu się modlili i stąd wyruszali na front. "To jest historia Polski, to jest historia Wojska Polskiego" - powiedział.
Głódź zachęcił kapelanów wojskowych, by niestrudzenie głosili chwałę Boga i Ewangelię. - Trwajcie wiernie i dzielnie przy Chrystusie i jego Matce Hetmance Żołnierza Polskiego i u Niej szukajcie pocieszenia, zaapelował do żołnierzy i oficerów. Po kazaniu rozległy się brawa.
Po kazaniu Biskup Warszawsko-Praski i Biskup Polowy WP namaścili ołtarz i ściany kościoła.
Na zakończenie Mszy św. bp Płoski przypomniał słowa Ojca Świętego Jana Pawła II, który spotkanie z Wojskiem Polskim w Zegrzu Pomorskim, określił mianem "rezurekcyjnego odkrycia". - Dzisiejsza konsekracja jest namacalnym zmartwychwstaniem po Wielkim Piątku, który tu się dokonał, powiedział. Bp Płoski podziękował abp. Głódziowi za to, że mimo, iż pełni posługę w Kościele Warszawsko-Praskim, jego serce wciąż bije dla kapelanów i Wojska Polskiego. Bp Płoski dziękując ks. płk Surmie za trud włożony w budowę Kościoła, ogłosił go kanonikiem honorowym Kapituły Katedralnej Ordynariatu Polowego WP. Dekret w tej sprawie odczytał ks. kmdr Leon Szot, kanclerz Kurii Polowej WP.
Ks. płk Surma podziękował biskupom za zaufanie jakim obdarzyli go, powierzając budowę tej świątyni. Dziękując za godność kanonika, podkreślił, że jest to wyróżnienie dla tych wszystkich, którzy bezinteresownie wspierali dzieło budowy kościoła. Ks. płk Surma zapewnił, że podczas każdej Mszy św. dziękuje Bogu za dobrodziejów tego kościoła. Dodał, że podczas tegorocznej wojskowej pielgrzymki pieszej na Jasną Górę będzie wraz z żołnierzami i wiernymi z Zegrza dziękował Bogu za dokończenie dzieła budowy kościoła garnizonowego. W procesji z darami wierni przynieśli do ołtarza puszkę na komunikanty - dar abp. S. L. Głódzia, 5 ornatów - dar ks. kan. Mieczysława Zdanowskiego, wicedziekana serockiego i kielich mszalny - dar Sylwestra Sokolnickiego, burmistrza miasta i gminy Serock.
Na zakończenie ks. prał Roman Indrzejczyk, kapelan Prezydenta RP przekazał słowa pozdrowienia i łączności modlitewnej od Lecha Kaczyńskiego, Prezydenta RP i Zwierzchnika Sił Zbrojnych.
Podczas Mszy św. pieśni wykonywał Chór Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego WP.
Mszę św. koncelebrowali o. Krzysztof Gierat, prowincjał Misjonarzy Klaretynów, ks. prał. Roman Indrzejczyk, kapelan Prezydenta RP, kapłani Diecezji Warszawsko-Praskiej, Diecezji Płockiej i ponad 100 kapelanów wojskowych uczestniczących w szkoleniu poligonowym w Zegrzu. We Mszy św. uczestniczyli b. Wiceminister obrony narodowej Romuald Szeremietiew, generalicja, przedstawiciele Policji, posłowie, władze administracji państwowej i samorządowej z Legionowa, Serocka, Wieliszewa, Nieporętu i Radzymina.
W rozmowie z "Naszą Służbą" ks. płk Surma powiedział, że budowa kościoła w Zegrzu była dziełem jego życia i szczególną łaską Opatrzności Bożej. "Jestem szczęśliwy, że mogłem być narzędziem w ręku Boga, przy powstawaniu tej świątyni" - wyznał. Podczas budowy wielokrotnie doznawałem łask od Boga i odczytuję to jako znaki wielkiego miłosierdzia. Ks. płk Surma przypomniał, że jako administrator był uczestnikiem poświęcenia kościoła garnizonowego pw. Św. Elżbiety we Wrocławiu. - Dziękuję Bogu za to, że od samego początku mogłem uczestniczyć w budowie tego kościoła - od powstania planów, przez lokalizację świątyni i kolejne etapy jego wznoszenia. Dzisiejsza uroczystość to jeden z największych sukcesów mojego życia, powiedział. - Cieszę się, że połowę mojego kapłaństwa mogłem pełnić tu w Zegrzu. Podczas dzisiejszej konsekracji przypominają mi się słowa Św. Pawła Apostoła, który napisał, że tam, gdzie wzmógł się grzech, tam jeszcze obficiej rozlała się łaska. Budowa kościoła w Zegrzu jest aktem ekspijacji Bogu za grzech niewiary, planowego ateizmu w Wojsku Polskim, którego apogeum było wysadzenie w powietrze kościoła w Zegrzu, który był najpiękniejszą świątynią garnizonową w okresie międzywojennym. "Od samego początku budowy kościoła nieocenioną i bezinteresowną pomoc okazywali mi Państwo Elżbieta i Marian Sztanderowie
Kościół garnizonowy w Zegrzu ma bogatą historię. Pierwsze wzmianki na temat drewnianego kościoła pod wezwaniem św. Małgorzaty w Zegrzu sięgają XII wieku. Całkowicie murowaną świątynię p.w. św. Antoniego i Barbary konsekrowano w roku 1758. W związku z prowadzoną przez władze carskie budową twierdzy w Zegrzu Rosjanie odkupili w 1895 roku kościół katolicki i przebudowali go na cerkiew garnizonową. W czasie walk podczas I wojny światowej cerkiew uległa poważnym uszkodzeniom. Po odzyskaniu niepodległości została przekazana Wojsku Polskiemu i odbudowana jako kościół garnizonowy. Wówczas to powstała w Zegrzu parafia wojskowa. Kościół garnizonowy poświęcono 21 stycznia 1919 roku, a pierwszym proboszczem parafii wojskowej został ksiądz Szymon Żółtkowski.
Podczas okupacji hitlerowskiej kościół był nieczynny, chociaż w 1939 roku nie został uszkodzony. We wrześniu 1944 roku, w czasie walk nad Narwią, pociski artyleryjskie zniszczyły dach i wieżę budynku. Prawie nienaruszone wnętrza zdewastowali po zajęciu Zegrza żołnierze radzieccy.
W okresie powojennym kościół wpisano do rejestru zabytków, jednak ówczesne władze nie były zainteresowane jego odbudową. Począwszy od lat 60-tych był dewastowany: wywożono z niego cegłę, przechowywano w nim płody rolne, a nawet hodowano pieczarki i gołębie. W 1987 roku podjęto decyzję o rozebraniu świątyni, a jej mury wysadzono w powietrze. Po jednej z najpiękniejszych świątyń wojskowych II Rzeczypospolitej Polskiej pozostała tylko jedna betonowa kolumna z dwu ozdabiających wejście do kościoła. Jeszcze przez kilka lat jak symbol stała na ruinach świątyni, by znaleźć później miejsce w nowo zbudowanym kościele.
Po przemianach ustrojowych w 1989 roku pojawiła się szansa odbudowy kościoła w Zegrzu. Bp Roman Marcinkowski, biskup pomocniczy płocki 25 maja 1992 roku poświęcił żelazny krzyż na placu przykościelnym. Kilka miesięcy później 21 stycznia 1993 r. ówczesny Biskup Polowy WP gen. dyw. Sławoj Leszek Głódź erygował parafię wojskową p.w. św. Archanioła Gabriela w Zegrzu. W dniu 25 marca 1993 r. np. Głódź poświęcił tymczasową kaplicę mieszczącą się w budynku Klubu Garnizonowego. 5 października 1996 roku Ojciec Święty Jan Paweł II poświęcił w Watykanie kamień węgielny pod budowę zegrzyńskiego kościoła garnizonowego. 15 czerwca 1997 roku proboszczem parafii wojskowej w Zegrzu i kapelanem Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Łączności został ks. kpt. Zenon Surma z zakonu Klaretynów.
Z inicjatywy bp. Głódzia we wrześniu 1998 roku podjęto decyzję o budowie na ruinach zburzonej świątyni w Zegrzu nowego kościoła garnizonowego pod wezwaniem Matki Boskiej Fatimskiej. Kamień węgielny pod kościół garnizonowy poświęcił 3 czerwca 1999 r. bp Głódź. W 2000 r. w murach budującej się świątyni bp Głodź celebrował I Pasterkę. W dniu 27 maja 2004 r. bp Głódź, przy udziale kapelanów wojskowych z całej Polski, poświęcił kościół.
Szybka budowa nowego kościoła stała się możliwa dzięki intensywnym działaniom Społecznego Komitetu Odbudowy Kościoła Garnizonowego w Zegrzu, na czele którego stanął Eugeniusz Gaca, ofiarności i przychylności władz wojskowych, kościelnych, mieszkańców, przyjaciół Zegrza oraz żołnierzy. Kościół garnizonowy p.w. Matki Boskiej Fatimskiej w Zegrzu jest obecnie świątynią wszystkich żołnierzy i pracowników Wojsk Łączności i Informatyki Wojska Polskiego. Kościół jest w pełni wyposażony - posiada wszystkie witraże, stały ołtarz, ambonę i komplet ławek. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Bożej Hetmanki Żołnierza Polskiego, który przez 4, 5 roku peregrynował po wszystkich garnizonach i parafiach wojskowych. Peregrynacja obrazu i połączone z nią misje przygotowały wiernych Diecezji Wojskowej do Wielkiego Jubileuszu Chrześcijaństwa w 2000 r. Wokół kościoła zasadzono ponad 600 drzew i krzewów. Konsekrowany kościół garnizonowy jest jednym z najładniejszych kościołów w Ordynariacie Polowym WP. Elementy wystroju wnętrza kościoła - krzyż z odchodzącymi od niego symbolicznymi falami radiowymi, tarcze herbowe, na których umieszczono stacje Drogi Krzyżowej - wskazują, że jest to świątynia garnizonowa. Prostota łączy się tu z pięknem.
Rafal Chrominski
Wpisem do "Księgi Honorowej Ministra Obrony Narodowej" został uhonorowany ks. płk Zenon Surma, kapelan Ordynariatu polowego WP, krajowy duszpasterz honorowych dawców krwi. Wyróżniono go za wybitne zasługi w ruchu honorowego krwiodawstwa oraz znaczące osiągnięcia w działalności służbowej i duszpasterskiej.
Uroczystość odbyła się w ramach obchodów Święta Wojska Polskiego, w siedzibie Ministerstwa Obrony Narodowej w Warszawie. Wśród wyróżnionych wpisem do Księgi - oprócz ks. Surmy - znalazło się 30 oficerów i żołnierzy ze wszystkich rodzajów wojsk. Pośmiertnie wpisem do Księgi Honorowej MON zostało uhonorowanych także sześciu żołnierzy, którzy polegli na misjach pokojowych.
W "Księdze Honorowej MON" dokumentowane są zasługujące na najwyższe uznanie czyny, świadczące o szczególnej ofiarności i męstwie, oraz najszczytniejsze dokonania żołnierzy w umacnianiu obronności ojczyzny.
W rozmowie z Naszą Służbą ks. Surma podkreślił, że wyróżnienie, które odebrał jest uznaniem dla ordynariatu polowego WP i dla wszystkich, którzy angażowali się w akcje oddawania krwi. Podkreślił, że krew to dar, jaki każdy człowiek może dać drugiemu, realizując Chrystusowe przykazanie miłości. Podziękował wszystkim, którzy modlitwą wspierają działalność honorowych krwiodawców.
Podczas uroczystości przyznano także odznaczenia państwowe i odznaki resortowe. Srebrny medal za zasługi dla obronności kraju otrzymał ewangelicki biskup polowy gen. bryg. Ryszard Borski. Honorowy Kodeks Żołnierza Zawodowego WP otrzymał z rąk ministra Bogdana Klicha, kanclerz Kurii Polowej WP ks. kmdr Leon Szot.
Ks. płk Zenon Surma jest proboszczem parafii wojskowej w Zegrzu. Podczas 292. Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski, 27 listopada 1997 r. - na wniosek ówczesnego biskupa polowego Sławoja Leszka Głódzia i przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski kard. Józefa Glempa - został mianowany Krajowym Duszpasterzem Honorowych Dawców Krwi.
Ks. Surma od 30 lat jest honorowym krwiodawcą, oddał prawie 40 litrów krwi. Według szacunków Służby Krwi ok. 20-25 proc. krwi pozyskiwanej w naszym kraju oddają żołnierze. Jest to możliwe m.in. dzięki akcjom informacyjnym zachęcającym prowadzonym przez ks. Surmę.
W 2003 r. za propagowanie idei honorowego krwiodawstwa i za oddaną krew odznaczony został Srebrnym Krzyżem Zasługi. Wyróżniony został także Odznaką Honorową PCK II stopnia. Jest "Zasłużonym Honorowym Dawcą Krwi PCK I stopnia". W 2002 r. ks. Surma otrzymał najwyższe wyróżnienie PCK HDK "Kryształowe Serce".
Ks. Surma podjął się również budowy kościoła garnizonowego pw. Matki Boskiej Fatimskiej w Zegrzu, miejscu, w którym w 1987 r. ówczesne władze wojskowe wysadziły w powietrze zabytkowy kościół z XVI w. 29 maja 2007 r. odbudowany kościół garnizonowy w Zegrzu został konsekrowany przez abp. Sławoja Leszka Głódzia oraz Biskupa, polowego Tadeusza Płoskiego. Kościół garnizonowy w Zegrzu jest obecnie świątynią wszystkich żołnierzy i pracowników Wojsk Łączności i Informatyki Wojska Polskiego.
Przewodnik duchowy, przyjaciel, budowniczy kościoła-pożegnanie z Zegrzem ks. płka Zenona Surmy Pożegnanie dotychczasowego proboszcza parafii garnizonowej ks. płka kan. Zenona Surmy odbyło się 16 stycznia 2011 r. w Zegrzu k. Warszawy. Mszy św. w miejscowym kościele garnizonowym pw. Matki Bożej Fatimskiej, którego był budowniczym, przewodniczył ks. płk Surma. - Dziękuję za wielu ludzi życzliwych, oddanych Bogu i Kościołowi, dzięki którym kościół ten powstał jak feniks z popiołów - to był cud, powiedział na początku Liturgii Eucharystii proboszcz parafii garnizonowej. Przypomniał, że w intencji budowy kościoła parafianie z Zegrza co roku pielgrzymowali na Jasną Górę. - Za wszelkie dobro, którego Bóg dokonał tutaj przez te lata składam dziękczynne "Te Deum" - wyznał.
Ks. płk Surma posługę proboszcza w zegrzyńksiej parafii wojskowej pełnił przez ponad 13, 5 roku. Decyzją Biskupa Polowego WP Józefa Guzdka obejmuje opieką duszpasterską parafię i Garnizon w Bydgoszczy. Nowym proboszczem w Zegrzu (z dniem 23. 01. 2011 r.) został mianowany ks. ppłk Waldemar Rawiński. W homilii ks. płk Surma podkreślił, że w świecie w którym jest tyle zła i nienawiści, jesteśmy powołani, do tego, by być braćmi. Zachęcił, by odnowić w naszym życiu i sercu wiarę. Przypomniał sylwetkę ojca Karola Wojtyły, który był oficerem Wojska Polskiego. Wskazał na to, że ojciec przyszłego Papieża wiele czasu spędzał na modlitwie i pielgrzymował do Kalwarii Zebrzydowskiej. Jan Paweł II wielokrotnie wskazywał na swego ojca, jako pierwszego świadka wiary. - Życzę rodzicom, by byli świadkami dla swoich domowników, powiedział. "Będę się za was modlił i proszę o modlitwę" - zakończył.
Na zakończenie Mszy św. ks. płk Surma podziękował zebranym za trud budowy kościoła garnizonowego. Podkreślił, że w kościele wszystko zostało ukończone; w ubiegłą niedzielę Biskup Polowy WP Józef Guzdek pobłogosławił ostatnie witraże. Prosi także wiernych o wybaczenie mu tego, co wypływało z jego ludzkiej słabości. Liturgię Eucharystii koncelebrowali ks. płk prał. Dariusz Kowalski, dziekan Wojsk Lądowych oraz ks. prof. Dominik Zamiatała i ks. Zbigniew Zmorzyński - Misjonarze Klaretyni z Warszawy. Wraz z ks. Surmą modlili się ks. kan. Mieczysław Zdanowski z Woli Kiełpińskiej i ks. kan. Tadeusz Wołowiec, dziekan dekanatu serockiego. Na początku podziękowań odczytano list od gen. bryg. Andrzeja Kaczyńskiego, Szefa Zarządu Planowania Systemów Dowodzenia i Łączności-P 6, który podkreślił, że zaangażowanie ks. pła Surmy jest "wysoko oceniane przez żołnierzy zawodowych i pracowników wojska".
Przedstawiciel Rady Parafialnej Edmund Postołowicz przybliżył ponad 13-letnią posługę ks. płka Surmy w Zegrzu, a także historię budowy kościoła garnizonowego. Przewodniczący Kapituły budowy kościoła garnizonowego w Zegrzu Eugeniusz Gaca powiedział, że ks. płk Surma swą pasją wzniesienia kościoła "zarażał" innych. Przypomniał, że budowa kościoła była wspólnym dziełem wielu ludzi dobrej woli, wśród których wymienił prezesa Jerzego Glasgalla, gen. Wojciecha Wojciechowskiego i Witold Leszczyński. - Bez gen. Wojciechowskiego, ten kościół, by nie powstał, wyznał. Wskazał na istotną rolę modlitwy ks. płk Surmy i parafian z Zegrza w intencji budowy kościoła. - Tę modlitwę czuliśmy niejako "na plecach", ona motywowała nas do dalszych działań, podkreślił.
"Pamietając o Księdza zasługach dla budowania wspólnoty Kościoła, powstania świątni w Zegrzu i propagowania idei honorowego krwiodawstwa, zachowując w pamięci wszelkie działania, które zmierzały do umacniania współpracy z samorządem i troskę o los gminnej społeczności, wyrażamy uznanie dla Księdza postawy pełnej duchowej mądrości i bezinteresownego daru z samego siebie"-czytamy w liście, który wręczyli Sylwester Sokolnicki, Burmstrz Miasta i Gminy Serock ze swoim zastępcą Józefem Zającem.
We Mszy św. uczestniczyli Kadra Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu na czele z Komendantem płk Markiem Stolarzem, Kierownik Składu Materiałowego Zegrze mjr Wojciech Pochmara z kpt lek. med. Robertem Zaporą, prezes Witold Leszczyński i dyrektor Jan Zieliński z WZŁ-1 w Zegrzu, przedstawiciele Wojskowego Instytutu Łączności z dyrektorem Krzysztofem Łyskiem, Prezes Zarządu Rejonowego PCK w Legionowie Tadeusz Kowalewski, Danuta Prusinowska, dyrektor Zespołu Szkół w Zegrzu wraz z gronem pedagogicznym.
Artur Borkowski, Sekretarz Powiatu Legionowskiego wręczył ks. Surmie obraz i okolicznościowy list- dar Jana Grabca, Starosty Powiatu Legionowskiego. Ks. kan. Mieczysław Zdanowski z Woli Kiełpińskiej podziękował ks. płk. Surmie za długoletnią przyjaźń. - Ks. płk Surma był na każde moją prośbę, tak jak ja na jego, powiedział.
Ks. płk prał. Dariusz Kowalski, dziekan Wojsk Lądowych powiedział, że obecnie rzadkością jest by przez godzinę słuchać tak wielu świadectw o dobroci kapłana. Podziękował parafianom za wierne trwanie przy swoim duszpasterzu i wspieranie dzieła budowy kościoła. Przypomniał, że wspólnie z ks. pk Surmą przeszedł ok. 3 tys. kilometrów w pielgrzymkach wojskowych na Jasną Górę. - Pamiętam zakrwawione nogi ks. Zenona na pątniczym szlaku, wspominał. Dodał, że ks. Surma wie, co znaczy potęga Słowa Bożego, wie, co to znaczy pamiętać o człowieku przy ołtarzu. "Dziękuję Bogu, że dał mi możliwość tak blisko być i pracować z Tobą - powiedział. Dziekan Wojsk Lądowych podziękował ks. Zenonowi także za posługę w Sakramencie pokuty pojednania, którą sprawował dla księży kapelanów o każdej porze dnia i nocy.
Wszyscy, którzy dziękowali ks. proboszczowi za trud jego posługi, wskazywali na jego umiejętność "przełamywania lodów", zbliżania ludzi do siebie i wyjątkową skromność. - Był nie tylko duchowym przewodnikiem, opiekunem, ale i przyjacielem, podkreślali.
Na zakończenie ks. płk Surma podziękowal Państwu Elżbiecie i Marianowi Sztanderom za okazywaną przez lata życzliwość i wsparcie. - Na początku mojej posługi w Zegrzu ich mieszkanie stało się moją plebanią, wyznał. Pan Marian Sztander jest organistą w kościele garnizonowym.
kes
źródło: http://www.ordynariat.wp.mil.pl
GALERIA ZDJĘĆ
